VWO Filosofie study guide
VWO Filosofie · Work through your exam, one topic at a time.
Het centraal examen filosofie vwo 2026 is een landelijk schoolexamenonderdeel van het Nederlandse eindexamen vwo, afgenomen onder verantwoordelijkheid van het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het is bedoeld voor vwo-leerlingen die filosofie als examenvak hebben gekozen en die hun kennis van filosofische stromingen, begrippen en argumentatie moeten laten zien in een centraal schriftelijk examen. The VWO Filosofie study guide has 7 sections and about 2,340 words.
01Domein 1: Vaardigheden
Domein Vaardigheden is het instrumentele hart van het vwo-examen filosofie: je moet een filosofische tekst begrijpen, een standpunt reconstrueren, argumenten beoordelen en posities vergelijken. Het examen vraagt niet om naamkennis alleen, maar om te laten zien hoe een bewering wordt ondersteund of weerlegd.
332 words, about 2 min02Domein 2: Kennisleer
Kennisleer vraagt hoe kennis mogelijk is, welke bronnen van kennis we hebben en wanneer een overtuiging gerechtvaardigd is. Op het vwo-examen moet je rationalisme en empirisme tegenover elkaar zetten, a priori en a posteriori onderscheiden, analytische en synthetische uitspraken herkennen en de skepticistische uitdaging serieus nemen.
339 words, about 2 min03Domein 3: Wetenschapsfilosofie
Wetenschapsfilosofie toetst hoe wetenschap kennis produceert, hoe theorieën worden getoetst en waar de grens tussen wetenschap en pseudowetenschap ligt. Je moet verificatie en falsificatie onderscheiden, het inductieprobleem uitleggen, paradigma’s en anomalieën bij Kuhn begrijpen en realisme tegenover instrumentalisme plaatsen.
338 words, about 2 min04Domein 4: Ethiek
Ethiek toetst of je morele posities kunt reconstrueren en toepassen op dilemma’s. Je moet consequentialisme, deontologie en deugdethiek onderscheiden, meta-ethische vragen herkennen en laten zien hoe een criterium tot een oordeel leidt.
337 words, about 2 min05Domein 5: Sociale filosofie
Sociale filosofie onderzoekt hoe individuen en samenlevingen elkaar vormen: macht, ideologie, erkenning, arbeid, vervreemding en disciplinering. Het examen vraagt om concepten toe te passen op concrete sociale praktijken en om te laten zien dat machtswerking niet altijd zichtbaar of onderdrukt is.
316 words, about 2 min06Domein 6: Politieke filosofie
Politieke filosofie toetst hoe je legitimiteit, vrijheid, rechtvaardigheid en democratie analyseert. Je moet het sociaal contract reconstrueren, negatieve en positieve vrijheid onderscheiden en rechtvaardigheidstheorieën zoals die van Rawls en Nozick vergelijken.
334 words, about 2 min07Domein 7: Cultuurfilosofie
Cultuurfilosofie onderzoekt wat cultuur is, hoe cultuur ons denken en handelen vormt en hoe techniek en massamedia daarin ingrijpen. Je moet cultuur van natuur onderscheiden, cultuurkritiek kunnen reconstrueren en concepten als vervreemding, nihilisme, cultuurindustrie en technologische bemiddeling toepassen.
344 words, about 2 min